Kesit görünümü
Kesikli gri çizgi arazi yüzeyi (kot) profilini gösterir.
Sondaj konum haritası
Koordinat sistemi: ITRF96 – 3° Dilim. X = Doğu (Easting), Y = Kuzey (Northing), birim: metre. Sadece X,Y girilmiş sondajlar gösterilir.
Haritadaki bir sondaja tıklayarak onu korelasyon seçimine ekleyip çıkarabilirsiniz — tıklama sırası, kesit hattının yönünü belirler. Kesikli kırmızı hat ve numaralar seçili sondajları ve sırasını gösterir; aynı seçim aşağıdaki damar korelasyonu çipleri ve kesitle birebir senkronize çalışır.
Damar korelasyonu
Yukarıdaki haritadan seçtiğiniz sondajların, seçim sırasına göre kesiti aşağıda otomatik çizilir.
3B Blok Model
Seçtiğiniz sondajların cevher damarını üç boyutlu blok model olarak otomatik oluşturur. Fare ile döndürüp yakınlaştırabilirsiniz. Kesikli kırmızı çerçeveli bölümler, aradan geçen ama komüre ulaşmamış bir sondaj nedeniyle enterpole edilmiştir.
Seçili Sondaj İstatistikleri
Korelasyona dahil ettiğiniz sondajlara göre hesaplanır — toplam veri setine göre değil.
| Nokta | Kot | Giriş kotu (damar tavanı) | Çıkış kotu (damar tabanı) | Kalınlık | Durum |
|---|
Cevheri çevreleyen katı model + arazi topografyası
Cevher kesişimi bulunan sondajların dış sınırı (zarf) taban alanını, tavan/taban yüzeyleri ise kalınlığı tanımlar. Hacim × yoğunluk = toplam rezerv. Arazi yüzeyi ile damar tavanı arasındaki fark, cevheri açığa çıkarmak için gereken hafriyat (sıyırma) hacmini verir.
Yoğunluk değerini kendi cevher/damar verinize göre girin (ör. linyit için genelde 1.2–1.4, bitümlü cevher 1.3–1.5 t/m³ aralığındadır — kesin değer laboratuvar/numune analizinden alınmalıdır).
Model, cevher kesen sondajların dış zarfı (konveks hull) içinde, tavan ve taban kotlarının ters uzaklık ağırlıklı (IDW) enterpolasyonu ile üretilmiştir ve gerçek eğim/kalınlık oranıyla, düşey abartısız çizilir. Topografya da aynı şekilde tüm sondaj ağız kotlarının enterpolasyonudur — aradaki noktalarda tahminidir, gerçek uydu/LİDAR arazi modeli değildir. Hafriyat hacmi, sadece cevher alanının düşey izdüşümünde arazi yüzeyi ile damar tavanı arasındaki farktır — şev açısı, basamak genişliği, yan duvar hafriyatı gibi gerçek açık ocak tasarım unsurlarını içermez; kabaca bir ön fikir verir. Bu bir ön değerlendirme / yorumlanan hacim tahminidir; gerçek maden rezerv ve hafriyat raporu için blok model / kriging, şev stabilitesi analizi ve daha sık sondaj aralığı gerekir.
Açık Ocak Şev Tasarımı — Parametreler
4B Rezerv modelindeki cevher zarfı ve arazi yüzeyi temel alınarak, girdiğiniz nihai şev açısı ve basamak yüksekliğine göre halka yöntemiyle (ring method) basamaklı bir ocak sınırı üretir.
Önemli: MAPEG mevzuatında (Maden İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği EK-2) sabit bir "şev açısı" sayısı verilmez — kural şudur: "kazı yüzeyleri ve şevlerin eğimi ve yüksekliği zeminin yapısına ve sağlamlığına uygun olur." Yani güvenli açı, sahaya özgü kohezyon, iç sürtünme açısı, yoğunluk ve yeraltı suyu verileriyle jeoteknik hesapla (limit denge yöntemi, emniyet katsayısı F≥1.3–1.5) belirlenir. Yukarıdaki zemin türü listesi, literatürdeki kaba ve muhafazakâr (güvenli tarafta kalan) başlangıç değerleridir — sahanızın gerçek jeoteknik raporunun yerine geçmez.
Neden bu sayfadaki "toplam kazı hacmi", 4B Rezerv sekmesindeki "hafriyat hacmi"nden çok daha büyük? Çünkü ikisi farklı şeyi ölçüyor. 4B Rezerv'deki hafriyat, sadece cevherin tam üstündeki dikey şerit hacmidir (şevsiz, duvarsız). Buradaki toplam kazı hacmi ise, şev açısı nedeniyle yüzeye çıktıkça her yöne genişleyen ocak duvarlarının tamamını içerir — gerçek bir açık ocakta çıkarılması gereken pasa, sadece cevherin üstündekinden değil, etrafındaki şevlerden de gelir. Bu yüzden buradaki rakam gerçeğe daha yakındır; 4B Rezerv'inki ise sadece kaba bir alt sınırdır.
Bu bir kavramsal / ön tasarım aracıdır — jeoloji, harita ve maden mühendisliği açısından ilk fikir vermek için cevher zarfını basamak basamak, girilen tek bir nihai şev açısıyla dıştan ofsetleyerek (ring method) oluşturur. Ocak tabanı, sabit tek bir kot değil, cevher tabanının gerçek eğimini noktasında takip eder; ocak üst sınırı ise her yönde, o yöndeki gerçek arazi yüzeyine ulaştığı anda genişlemeyi durdurur — yani sığ/boş alanlarda gereksiz fazladan hafriyat hesaplanmaz. İçermediği unsurlar: jeoteknik şev stabilitesi analizi, yönlü (anizotropik) şev açıları, ekonomik ocak sınırı optimizasyonu (Lerchs-Grossmann / pit shell), taşıma yolu (rampa) tasarımı, su drenajı, patlatma/basamak sırası planlaması ve gerçek arazi pürüzlülüğü. Saha uygulaması öncesi mutlaka yetkili bir maden ve jeoteknik mühendisi tarafından detaylı etüt ve onay gerekir.
Drone Nokta Bulutu ile Gerçek Arazi Yüzeyi
Şu anda tüm 3B modellerdeki (4B Rezerv, Konumum, Açık Ocak Projesi) topografya, sadece sondaj ağız kotlarının enterpolasyonuyla tahmin ediliyor. Drone ile uçuşu yapılmış, işlenmiş bir DXF nokta bulutu yüklerseniz, sistem bundan sonra gerçek arazi yüzeyini kullanır — çok daha doğru sonuç verir.
Desteklenen içerik: DXF içindeki POINT (nokta bulutu) ve 3DFACE (üçgen ağ / TIN) varlıkları okunur, diğer çizim elemanları (çizgi, blok, metin vb.) yok sayılır. Çoğu drone/fotogrametri yazılımı (Pix4D, DroneDeploy, Agisoft, WebODM vb.) "nokta bulutu" veya "TIN" çıktısını DXF olarak dışa aktarabilir. Performans ve depolama nedeniyle nokta sayısı otomatik olarak (konum bazlı) örneklenip yaklaşık 3.000 temsilî noktaya indirgenir — bu, tüm 3B modelleri hesaplamak için yeterlidir.
Nokta bulutu yüklendikten sonra 4B Rezerv, Konumum ve Açık Ocak Projesi sekmelerindeki topografya otomatik olarak bu veriye göre yeniden hesaplanır — o sekmelerde ayrıca bir şey yapmanıza gerek yok. Bu veri sadece bu projeye (proje kutusundan seçtiğiniz) kayıtlıdır; başka bir projeye geçerseniz o projenin kendi topografyası (veya sondaj kotlarına dayalı tahmini) kullanılır.
Bulunduğum konumun altında ne var?
Cihazınızın GPS konumunu okuyup, aynı 4B rezerv modeli (IDW enterpolasyonu) üzerinde tam bulunduğunuz noktayı işaretler ve altınızdaki arazi/cevher tavanı/tabanı kotlarını hesaplar. Konum, sondaj koordinatlarıyla aynı düzlem olan ITRF96 – 3° Dilim sistemine dönüştürülür.
Sondaj X,Y verileriniz hangi 3° dilimde alınmışsa merkez meridyeni ona göre ayarlayın (Akbelen/Muğla bölgesi için varsayılan 27° doğrudur). Yanlış doğu değeri genelde 500000 m'dir.
Henüz konum alınmadı.
Telefon/tarayıcı GPS'i genelde ±5–20 m doğruluğa sahiptir; kapalı alanda veya zayıf sinyalde bu sapabilir. Model, sondaj verilerinin IDW enterpolasyonuna dayanır — mavi işaretçi mevcut sondaj alanının (konveks hull) dışına düşerse değerler ekstrapolasyondur ve güvenilirliği düşüktür. Bu bir ön değerlendirmedir; kesin derinlik için en yakın sondaj verisi esas alınmalıdır.
Sondaj seçimi
Haritadan sondaj seçin/çıkarın — aşağıdaki tablo ve yorum, seçiminize göre anında güncellenir. Bu seçim Haritalama & Korelasyon sekmesiyle ortaktır.
Sondaj bazlı damar verileri
Yukarıdan seçtiğiniz sondajlar buraya yansır. Doğrultu-eğim yorumu için en az X,Y koordinatı girilmiş ve cevher kesmiş sondajlar gereklidir.
Kıdemli jeolog yorumu — doğrultu / eğim
Seçili sondajların damar tavanı kotlarına en küçük kareler yöntemiyle düzlem oturtularak hesaplanır. Sonuçlar sondaj sayısı ve dağılımıyla orantılı güvenilirliktedir.
Değerlendirme kadrosu
Bu aksiyon planı, aşağıdaki üç yönetim bakış açısı esas alınarak hazırlanmıştır. Her öneri sondajın hangi role hizmet ettiği harita ve tabloda renkle belirtilmiştir.
Stratejik genişleme / bütçe onayı gereken keşif sondajları — kanıtlanmamış alanda risk/getiri değerlendirmesi.
Sınır belirleme / delinasyon sondajları — damarın yanal devamlılığını ve rezerv sınırını tanımlar.
Rezerv sürekliliği / boşluk doldurma sondajları — bilinen cevher alanı içindeki veri boşluklarını kapatıp üretim/ocak planlamasına veri sağlar.
Önerilen sondaj planı — harita
Mevcut sondajlar küçük noktalarla, önerilen yeni sondajlar rol rengine göre elmas işaretle gösterilir. Etiketler planlanan derinliği (m) belirtir.
Küçük daireler mevcut sondajlar (yeşil: cevher kesti, gri: kesmedi). Elmas işaretler önerilen yeni sondajlardır — renk, sorumlu role göre değişir (üstteki lejant).
Aksiyon planı — sondaj listesi
Rol bazlı değerlendirme raporu
Yeni sondaj ekle
Kuyu bilgilerini girin, ardından aşağıdaki litoloji kolonuna kuyu tabanına ulaşana kadar katman katman derinlik ve litoloji girin. X,Y girersen korelasyon ve 3B model gerçek mesafeye göre çizilir.
Sondaj listesi
| Nokta | Kot | X | Y | Giriş | Çıkış | Kalınlık | Kuyu sonu | Damar tavanı | Damar tabanı | Kuyu tabanı | Litoloji | Not | Durum | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| DSK-1. | 202.551 | 576535.013 | 4116787.101 | – | – | – | 66 | – | – | 136.55 | Kireçtaşı | KESMEDİ | Kesmedi |
|
| DSK-2. | 197.989 | 576486.428 | 4116737.84 | – | – | – | 45 | – | – | 152.99 | Kireçtaşı | KESMEDİ | Kesmedi |
|
| ROK1 | 217.463 | 576485.317 | 4116848.22 | – | – | – | 15 | – | – | 202.46 | Kil | ÇAMURDAN İLERLEMEDİ | Kesmedi |
|
| ROK2 | 213.319 | 576467.865 | 4116819.944 | – | – | – | 14 | – | – | 199.32 | Kil | ÇAMURDAN İLERLEMEDİ | Kesmedi |
|
| ROK3 | 223.133 | 576387.472 | 4116842.601 | 22 | 30 | 8 | 30 | 201.13 | 193.13 | 193.13 | – | KESTİ | Cevher kesti |
|
| ROK4 | 226.117 | 576334.929 | 4116833.253 | – | – | – | 14 | – | – | 212.12 | Kireçtaşı | KESMEDİ | Kesmedi |
|
| ROK5 | 224.897 | 576351.788 | 4116832.119 | – | – | – | 30 | – | – | 194.9 | Kireçtaşı | KESMEDİ | Kesmedi |
|
| ROK6 | 224.075 | 576368.204 | 4116834.584 | – | – | – | 15 | – | – | 209.07 | Kireçtaşı | KESMEDİ | Kesmedi |
|
| ROK7 | 213.659 | 576447.752 | 4116816.098 | – | – | – | 15 | – | – | 198.66 | Kireçtaşı | KESMEDİ | Kesmedi |
|
| ROK8 | 207.558 | 576495.023 | 4116800.077 | 10 | 11 | 1 | 15 | 197.56 | 196.56 | 192.56 | – | KESTİ | Cevher kesti |
|
| ROK9 | 208.713 | 576518.922 | 4116818.119 | – | – | – | 8.5 | – | – | 200.21 | Kil | ÇAMURDAN İLERLEMEDİ | Kesmedi |
|
| ROK10 | 212.378 | 576561.337 | 4116849.058 | – | – | – | 4 | – | – | 208.38 | Kil | ÇAMURDAN İLERLEMEDİ | Kesmedi |
|
| ROK11 | 212.733 | 576595.115 | 4116859.233 | – | – | – | 9 | – | – | 203.73 | Kil | ÇAMURDAN İLERLEMEDİ | Kesmedi |
|
| ROK12 | 215.959 | 576626.054 | 4116877.631 | – | – | – | 7.5 | – | – | 208.46 | Kil | ÇAMURDAN İLERLEMEDİ | Kesmedi |
|
| ROK13 | 206.476 | 576471.242 | 4116784.341 | 10.5 | 15 | 4.5 | 20 | 195.98 | 191.48 | 186.48 | – | KESTİ | Cevher kesti |
|
| ROK14 | 201.1 | 576454.827 | 4116748.852 | 7 | 13 | 6 | 15 | 194.1 | 188.1 | 186.1 | – | KESTİ | Cevher kesti |
|
| ROK15 | 204.237 | 576435.251 | 4116748.521 | 10 | 16.5 | 6.5 | 21 | 194.24 | 187.74 | 183.24 | – | KESTİ | Cevher kesti |
|
| ROK16 | 206.999 | 576417.306 | 4116745.64 | – | – | – | 6 | – | – | 201 | Kil | ÇAMURDAN İLERLEMEDİ | Kesmedi |
|
| ROK17 | 209.187 | 576402.928 | 4116737.823 | 18 | 26.5 | 8.5 | 30 | 191.19 | 182.69 | 179.19 | – | KESTİ | Cevher kesti |
|
| ROK18 | 212.496 | 576382.559 | 4116728.552 | 19 | 30 | 11 | 30 | 193.5 | 182.5 | 182.5 | – | KESTİ | Cevher kesti |
|
| ROK19 | 216.714 | 576358.481 | 4116715.771 | 24 | 30 | 6 | 30 | 192.71 | 186.71 | 186.71 | – | KESTİ | Cevher kesti |
|
| SK9 | 223.78 | 576437.975 | 4116853.242 | 22.5 | 34.8 | 12.3 | 40 | 201.28 | 188.98 | 183.78 | – | KESTİ | Cevher kesti |
|
| SK9-10. | 210.186 | 576534.763 | 4116831.25 | 10.7 | 14.1 | 3.4 | 21 | 199.49 | 196.09 | 189.19 | – | KESTİ | Cevher kesti |
|
| SK9-D70. | 222.395 | 576490.456 | 4116892.26 | 14.9 | 27.7 | 12.8 | 37.5 | 207.5 | 194.7 | 184.9 | – | KESTİ | Cevher kesti |
|
| SK9-D120. | 225.977 | 576529.756 | 4116924.828 | 19.5 | 24.3 | 4.8 | 35 | 206.48 | 201.68 | 190.98 | – | KESTİ | Cevher kesti |
|
| SK9-D166. | 209.31 | 576678.767 | 4116914.639 | – | – | – | 16.5 | – | – | 192.81 | Kireçtaşı | KESMEDİ | Kesmedi |
|
| SK9-K150. | 251.853 | 576447.551 | 4117001.651 | 52 | 63 | 11 | 66 | 199.85 | 188.85 | 185.85 | – | KESTİ | Cevher kesti |
|
İletişim
Sorularınız, teknik destek talepleriniz veya üyelik ile ilgili konular için aşağıdaki kanallardan ulaşabilirsiniz.